Marjınız sandığınız kadar mı?
Alış ve satış fiyatını girin; kâr tutarını, satış üzerinden marjınızı ve maliyet üzerinden oranınızı yan yana görün.
Ürünün size maliyeti, KDV hariç
Müşteriden aldığınız tutar, KDV hariç
Alış ve satış fiyatını girin, kârınız burada çıksın.
Tutarları KDV hariç girin. KDV müşteriden tahsil edip aktardığınız tutardır, kazancınız değildir; hesaba katarsanız marj olduğundan yüksek görünür.
Kâr marjı ile kâr oranı aynı şey değil
Kâr marjı satış fiyatına göre, kâr oranı ise maliyete göre hesaplanır. Aynı satıştan iki farklı yüzde çıkar ve esnafın çoğu bu ikisini birbirinin yerine kullandığı için yanlış fiyatlar.
Basit hâliyle: maliyetin üzerine yarısı kadar kâr koyarsanız maliyete göre oranınız yüzde elli olur, ama satış fiyatına göre marjınız üçte bire iner. Kafanızda yüzde elli varken cebinize giren üçte birdir.
Hangisini kullandığınız kişisel tercih; tehlikeli olan ikisini karıştırmak. Tedarikçiyle, muhasebecinizle ya da kendi defterinizle konuşurken hep aynısını kullanın.
- Kâr tutarı = satış fiyatı - maliyet
- Kâr marjı = kâr tutarı / satış fiyatı
- Kâr oranı = kâr tutarı / maliyet
Hedeflediğiniz marja göre fiyat koymak
Çoğu esnaf ters yönden çalışır: fiyatı koyar, sonra marja bakar. Oysa aklınızda bir marj hedefi varsa fiyatı doğrudan ondan çıkarabilirsiniz.
Maliyeti (1 - hedef marj) değerine bölersiniz, çıkan rakam satış fiyatınızdır. Maliyeti hedef marjla çarpıp üstüne eklemek yaygın bir hatadır ve sizi hedefin altında bırakır.
- Satış fiyatı = maliyet / (1 - hedef marj)
- Marj arttıkça bölen küçülür, fiyat hızla yükselir
- Yüzde yüz marj matematiksel olarak mümkün değildir
Maliyete neyi katıyorsunuz
Marjın doğru çıkması, maliyetin doğru olmasına bağlı. Çoğu hesapta yalnız alış fiyatı yazılır; nakliye, komisyon, ambalaj, fire ve iade dışarıda kalır. Bunlar dışarıda kalınca kâğıt üstünde kazanan, kasada zarar eden bir satış çıkar.
İki ayrı sayı tutmakta fayda var: sadece malın maliyetiyle hesaplanan brüt marj ve kira, elektrik, personel gibi giderler düşüldükten sonra kalan net kâr. Birincisi fiyatlama içindir, ikincisi işletmenin gerçekten para kazanıp kazanmadığını söyler.
- Brüt marj: satış eksi malın maliyeti
- Net kâr: brüt kârdan işletme giderleri düşüldükten sonrası
- Giderleri kaydetmiyorsanız net kârı bilemezsiniz
Marj kâğıtta var, kasada yoksa
Marjı yüksek bir satış, parası tahsil edilmediği sürece kazanç değildir. Veresiye çalışan bir dükkânda kârlı görünen ay, tahsil edilmemiş satışlar yüzünden nakit sıkıntısıyla geçebilir.
Bu yüzden marjın yanında iki şeye daha bakmak gerekir: kim ne kadar borçlu ve bu ay ne kadarı tahsil edildi. Cari hesap dökümü ile marj hesabı birlikte okunduğunda tablo netleşir.
Sık sorulanlar
- Kâr marjı nasıl hesaplanır?
- Satış fiyatından maliyeti çıkarıp kalan tutarı satış fiyatına bölersiniz. Sonucu yüzde olarak okursunuz. Örneğin satışın dörtte biri kâr olarak kalıyorsa marjınız yüzde yirmi beştir.
- Kâr marjı ile kâr oranı arasındaki fark nedir?
- Kâr marjı kârı satış fiyatına, kâr oranı ise maliyete böler. Aynı satış için marj her zaman orandan küçük çıkar. Maliyetin üzerine yarısı kadar kâr koyduğunuzda oranınız yüzde elli, marjınız üçte bir olur.
- Yüzde otuz kâr koydum, marjım yüzde otuz mu?
- Hayır. Maliyetin üzerine eklediğiniz yüzde, maliyete göre orandır; satış fiyatına göre marjınız bundan daha düşüktür. İkisini karıştırmak fiyatı hedeflediğinizden ucuza koymanıza yol açar.
- Hedeflediğim marja göre satış fiyatını nasıl bulurum?
- Maliyeti (1 - hedef marj) değerine bölersiniz. Maliyeti hedef marjla çarpıp üstüne eklemek yaygın bir hatadır ve sizi hedefin altında bırakır.
- Brüt kâr marjı ile net kâr marjı farkı nedir?
- Brüt kâr marjı yalnız malın maliyetini düşer, net kâr marjı ise kira, elektrik, personel gibi işletme giderleri de düşüldükten sonra kalanı gösterir. Fiyatlama kararını brütle verirsiniz, işin ayakta kalıp kalmadığını netten anlarsınız.
- KDV kâr marjına dahil edilir mi?
- Edilmez. Müşteriden tahsil ettiğiniz KDV size kalmaz, bu yüzden hesabı KDV hariç tutarlarla yaparsınız. Alış tarafında da KDV hariç maliyeti kullanırsanız iki taraf birbiriyle karşılaştırılabilir olur.
- İskonto yaptığımda marjım ne kadar düşer?
- İndirim doğrudan satış fiyatından iner ama maliyetiniz aynı kalır, bu yüzden marj indirim oranından daha hızlı erir. Marjı dar bir üründe küçük bir iskonto kârın tamamını götürebilir; indirimi vermeden önce yeni fiyatı hesaplayıcıya girip bakın.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, mali müşavirlik hizmeti değildir. Hesaplayıcı brüt kâr ve marj gösterir; vergi, KDV ve diğer yasal yükümlülüklerin kârınıza etkisi için muhasebecinize danışın, güncel oran ve düzenlemeler için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın yayınlarına bakın.
Rakamlar kayıtta olursa marj da doğru çıkar
Bi'Bulut'ta satışlar ve giderler aynı yerde durur; ürünün alış tarafını da satış tarafını da kayıt üstünden görürsünüz. Müşteri kartındaki cari hesap dökümü ise hangi satışın parasının geldiğini, kimin ne kadar borcu kaldığını gösterir.
Ön muhasebe programını görün