e-Fatura zorunluluğu: kimler kapsamda, ne zaman geçmek gerekiyor?

e-Fatura zorunluluğu iki yoldan geliyor: cirodan ya da sektörden. Genel kural, 2022 ve sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı 3 milyon TL ve üzeri olan mükelleflerin e-Fatura uygulamasına geçmesi. İnternet üzerinden mal veya hizmet satanlarda bu sınır 500 bin TL'ye düşüyor. Bazı sektörlerde ise ciro hiç bakılmıyor, faaliyetin kendisi zorunluluk doğuruyor.

Dayanak: 509 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, "IV.1.4. e-Fatura Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu" bölümü (535 Sıra No.lu Tebliğ ile değişik, Resmî Gazete 22 Ocak 2022 – 31727).

Ciro hadleri

Hesap dönemi	Brüt satış hasılatı haddi
2018, 2019 veya 2020	5 milyon TL
2021	4 milyon TL
2022 ve sonrası	3 milyon TL

Hasılat, "brüt satış hasılatı veya satışları ile gayrisafi iş hasılatı" olarak tanımlı. Tek bir yılda haddi aşmak zorunluluk için yeterli.

İki grupta sınır 500 bin TL

Tebliğ iki grup için ayrı ve daha düşük bir had koyuyor. 2020 veya 2021 hesap dönemleri için 1 milyon TL, 2022 ve sonrası için 500 bin TL:

• İnternet üzerinden satış yapanlar ve aracılar. E-ticaret ortamı sağlayan aracı hizmet sağlayıcıları, internette gayrimenkul veya motorlu araç ilanı yayınlayan site sahipleri ve işletmecileri, internet reklamcılığı hizmet aracıları ve kendi sitesinde ya da başka bir elektronik ortamda satış yapan mükellefler.
• Gayrimenkul ve motorlu taşıt işiyle uğraşanlar. İnşa, imal, alım, satım veya kiralama yapanlar ile bu işlemlere aracılık edenler.

İkinci grup emlak ofisleri ve galericiler için kritik: ciro sınırı diğer esnaftan altı kat düşük.

Ciroya bakılmayan sektörler

Şu mükellefler hasılatı ne olursa olsun kapsamda:

• ÖTV I sayılı listedeki mallar nedeniyle EPDK'dan lisans alanlar (bayilik lisansı dâhil), yani akaryakıt istasyonları
• ÖTV III sayılı listedeki malları imal, inşa veya ithal edenler
• 5957 sayılı Kanuna göre komisyoncu veya tüccar olarak sebze ve meyve ticareti yapanlar
• SGK ile sözleşme imzalayan sağlık hizmeti sunucuları ile medikal malzeme ve ilaç tedarik eden tüm mükellefler (hastane, tıp merkezi, laboratuvar, eczane, optisyen, işitme merkezi ve benzerleri)
• Kültür ve Turizm Bakanlığı ya da belediyeden yatırım veya işletme belgesi almış konaklama tesisleri
• Şarj Hizmeti Yönetmeliği kapsamında şarj ağı işletmeci lisansı alanlar ve bunların sertifika verdiği şarj istasyonu işletmecileri

Geçiş tarihi nasıl hesaplanır?

Haddi aşan mükellef için kural, ilgili hesap dönemini izleyen yılın yedinci ayının başı. Yani 2025 cirosuyla haddi aşan bir işletme 1 Temmuz 2026'ya kadar başvurusunu ve fiili geçiş hazırlığını tamamlamak zorunda.

Sektör bazlı zorunluluklarda tarih farklı işliyor: SGK ile sözleşme imzalayanlar, sözleşme sonrası Kuruma fatura düzenlemeye başlamadan önce geçmek zorunda.

e-Arşiv nerede devreye giriyor?

e-Fatura'ya kayıtlı bir mükellef, e-Fatura'ya kayıtlı olmayan mükelleflere ve vergi mükellefi olmayan kişilere düzenlediği faturaları e-Arşiv Fatura olarak kesmek zorunda. İkisi birbirinin alternatifi değil: e-Fatura kayıtlı kullanıcılar arası, e-Arşiv ise dışarıya.

Sık yapılan üç hata

1. Haddi cirodan sonra kontrol etmek. Zorunluluk, hesap dönemi kapandığında doğuyor; geçiş için altı aylık bir pencere var ve o pencere sessizce doluyor.
2. İnternet satışını "yan iş" saymak. Kendi sitesinden ya da bir pazar yerinden satış yapan işletme 500 bin TL grubuna giriyor, genel hadde değil.
3. e-Arşiv'i atlamak. e-Fatura'ya geçildiği anda nihai tüketiciye kesilen faturanın da elektronik olması gerekiyor.

Sık sorulanlar

Haddin altındayken isteğe bağlı geçilebilir mi? Evet. Tebliğdeki hadlerin altında kalan mükellefler de istemeleri hâlinde uygulamadan yararlanabiliyor.

Bir yıl haddi aştım, sonraki yıl altına düştüm. Zorunluluk kalkar mı? Hayır. Zorunluluk bir kez doğduktan sonra cironun düşmesiyle sona ermiyor.

Yeni kurulan işletme ne yapar? Sektör bazlı zorunluluklarda işe başlama tarihine bağlı süreler var; ciro bazlı zorunlulukta ilk hesap dönemi kapanana kadar zorunluluk doğmaz.

---

Faturayı hangi uygulamadan keseceğiniz kadar, kestikten sonra tahsilatın ve carinin nereye düştüğü de önemli: e-Fatura programı sayfasında zincirin tamamı var.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Hadler ve tarihler için 509 Sıra No.lu Tebliğ'in güncel hâlini (ebelge.gib.gov.tr) esas alın; mali müşavirinize danışmadan geçiş kararı vermeyin.